คำตอบสั้น ๆ: เส้นทางเดินป่าในไทยส่วนใหญ่เปิดเป็นฤดูกาล ไม่ได้เปิดทั้งปี ช่วงปลายเดือนสิงหาคมยังปิดอยู่หลายเส้น เช่น ภูกระดึงเปิดอีกครั้ง 1 ตุลาคม เขาช้างเผือกเปิดเฉพาะพฤศจิกายนถึงมกราคม ส่วนน้ำตกทีลอซูกลับมาเปิด 1 กันยายน 2569 การจองที่พักในอุทยานทำผ่าน nps.dnp.go.th ล่วงหน้าได้ 60 วัน
กระแสเดินป่ากลับมาแรงมากในปีนี้ ข้อมูลการค้นหาที่พักของ Agoda ที่สื่อรายงานพบว่าจังหวัดสายภูเขาโตขึ้นชัดเจน ทั้งเชียงใหม่ ตาก เลย และกาญจนบุรี แต่สิ่งที่มือใหม่มักพลาดคือ เส้นทางเดินป่าดัง ๆ ของไทยเปิดเป็นฤดูกาล ไม่ได้เดินได้ทุกเดือน บทความนี้รวมเส้นทางยอดนิยม ช่วงเวลาเปิด วิธีจอง และกฎที่ต้องรู้ก่อนเข้าป่า
ตอนนี้เดินป่าที่ไหนได้บ้าง
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ออกประกาศปิดการท่องเที่ยวและพักแรมประจำปีทุกปี ครอบคลุมพื้นที่เกือบ 200 แห่ง โดย แต่ละอุทยานกำหนดวันปิดของตัวเอง ไม่ได้ปิดพร้อมกันทั้งประเทศ จึงต้องเช็กเป็นรายที่เสมอ
| เส้นทาง | จังหวัด | ช่วงที่เปิด | สถานะช่วงปลายสิงหาคม |
|---|---|---|---|
| น้ำตกทีลอซู | ตาก | ปิด 1 ก.ค. – 31 ส.ค. 2569 | เปิดอีกครั้ง 1 ก.ย. 2569 |
| ภูสอยดาว (ลานสน) | อุตรดิตถ์ | เปิดตั้งแต่ 1 ก.ค. | เปิดอยู่ ทุ่งดอกหงอนนาคบาน ส.ค.–ก.ย. |
| เขาหลวง | นครศรีธรรมราช | 1 ม.ค. – 30 ก.ย. | เปิดอยู่ เหลืออีกราวหนึ่งเดือน |
| ภูกระดึง | เลย | ฤดูกาล ต.ค. – พ.ค. | ปิด เปิดอีกครั้ง 1 ต.ค. |
| กิ่วแม่ปาน | เชียงใหม่ | 1 พ.ย. – 31 พ.ค. | ปิดฟื้นฟูสภาพ |
| เขาช้างเผือก | กาญจนบุรี | 1 พ.ย. – 31 ม.ค. | ปิด รอประกาศฤดูกาลใหม่ |
| ดอยหลวงเชียงดาว | เชียงใหม่ | ราวกลาง พ.ย. – กลาง ก.พ. | ปิด รอประกาศฤดูกาลใหม่ |
เส้นทางเดินป่ายอดนิยมของไทย
ภูกระดึง จังหวัดเลย
เส้นทางคลาสสิกที่สุดของไทย ระยะจากท่าบ่อถึงหลังแปประมาณ 5.5 กิโลเมตร แล้วเดินต่อบนหลังแปอีกราว 3.5 กิโลเมตรถึงศูนย์บริการวังกวาง ทางอุทยานให้ขึ้นเขาได้ระหว่าง 06.00 ถึง 12.00 น. มีบริการลูกหาบซึ่งคิดตามน้ำหนัก ราคาที่พบจากข่าวอยู่ราว 30 บาทต่อกิโลกรัม แต่ควรสอบถามหน้างานอีกครั้งเพราะแต่ละช่วงไม่เท่ากัน
เขาช้างเผือก จังหวัดกาญจนบุรี
เส้นทางสันเขาที่ขึ้นชื่อเรื่องช่วง สันคมมีด ระยะทางประมาณ 8 กิโลเมตร เดินแบบ 2 วัน 1 คืน ยอดสูงประมาณ 1,249 เมตร ฤดูกาลที่ผ่านมาเปิดเฉพาะ 1 พฤศจิกายนถึง 31 มกราคม จำกัดวันละ 60 คน รับอายุ 13 ถึง 70 ปี และ จองผ่านแบบฟอร์มบนเพจอุทยานแห่งชาติทองผาภูมิเท่านั้น ไม่รับ walk-in พร้อมกฎให้ขนขยะกลับทั้งหมด
เขาหลวง จังหวัดนครศรีธรรมราช
ยอดสูงที่สุดของภาคใต้ที่ประมาณ 1,835 เมตร เปิดให้ขึ้น 1 มกราคมถึง 30 กันยายน มีสามเส้นทางหลัก ใช้เวลา 2 คืน 3 วัน ถึง 3 คืน 4 วัน ต้องมีเจ้าหน้าที่หรือลูกหาบนำทางเสมอ ค่าเข้า 40 บาท กางเต็นท์ 30 บาทต่อคนต่อคืน และค่าลูกหาบราว 1,500 บาทต่อคนต่อวัน ต้องโทรจองล่วงหน้ากับอุทยาน
กิ่วแม่ปาน ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่
เส้นทางศึกษาธรรมชาติแบบวงรอบ ระยะ 3.2 กิโลเมตร ใช้เวลา 2 ถึง 3 ชั่วโมง ความสูงราว 2,157 เมตร เปิด 1 พฤศจิกายนถึง 31 พฤษภาคม และปิดฟื้นฟูสภาพช่วงฤดูฝน บังคับให้ใช้ไกด์ท้องถิ่นนำทาง เดินเองไม่ได้ ค่าไกด์ที่แหล่งข้อมูลระบุไว้คือ 200 บาท แต่บางแหล่งบอกว่าเป็นต่อคน บางแหล่งบอกว่าเป็นต่อกลุ่ม จึงควรถามที่จุดลงทะเบียน
เขาใหญ่ นครราชสีมาและนครนายก
ตัวเลือกที่ใกล้กรุงเทพฯ ที่สุด และเป็นอุทยานที่มีผู้เข้าชมมากที่สุดของประเทศ มีเส้นทางให้เลือกหลายระดับ ทั้งแบบเดินเองได้และแบบที่ต้องมีเจ้าหน้าที่นำทาง
| เส้นทางเขาใหญ่ | ระยะทาง | เวลาโดยประมาณ | ต้องมีเจ้าหน้าที่นำ |
|---|---|---|---|
| ศูนย์บริการฯ – น้ำตกกองแก้ว | 1.2 กม. | 45 นาที – 1 ชม. | ไม่ต้อง |
| 200 ปี ไทย–อเมริกา | 2 กม. | 1.5 – 2 ชม. | ไม่ต้อง |
| ผากล้วยไม้ – น้ำตกเหวสุวัต | 3 กม. | 2 ชม. | ไม่ต้อง |
| ดงติ้ว – อ่างเก็บน้ำสายศร | 2.7 กม. | 1.5 – 2 ชม. | ต้องมี |
| กม.33 – หนองผักชี | 3.3 กม. | 2.5 – 3 ชม. | ต้องมี |
| ดงติ้ว – หนองผักชี | 5 กม. | 3 ชม. | ต้องมี |
| ศูนย์บริการฯ – น้ำตกเหวสุวัต | 8 กม. | 6 ชม. | ต้องมี |
วางแผนทริปเดินป่าแล้วอยากได้ที่พักสบาย ๆ ต่อ
เทียบที่พักและพูลวิลล่าทั่วไทยที่ตรวจสอบแล้วบน HaaDoo ราคาโปร่งใส จองง่าย
เดินป่าไปเช้าเย็นกลับ ใกล้กรุงเทพฯ
ถ้ามีเวลาแค่วันเดียว เส้นทางในเขาใหญ่ที่ ไม่ต้องมีเจ้าหน้าที่นำ คือทางเลือกที่ปลอดภัยและวางแผนง่ายที่สุด ขับจากกรุงเทพฯ ราว 2 ชั่วโมงครึ่งถึง 3 ชั่วโมง
- น้ำตกกองแก้ว 1.2 กิโลเมตร เหมาะกับครอบครัวและเด็กเล็ก
จองยังไง ต้องเตรียมอะไรก่อน
ระบบจองที่พักและลานกางเต็นท์ของกรมอุทยานฯ คือเว็บ nps.dnp.go.th จองล่วงหน้าได้ 60 วัน และจองต่อเนื่องได้ครั้งละไม่เกิน 3 วัน ส่วนการจองคิวเข้าอุทยานและซื้อบัตรล่วงหน้าบางแห่งใช้แอป QueQ ซึ่งกรมอุทยานฯ ใช้ครอบคลุมอุทยานจำนวนมาก
- เส้นทางที่มีโควตา เช่น เขาช้างเผือก และดอยหลวงเชียงดาว ใช้ระบบจองเฉพาะของตัวเอง ไม่ใช่ระบบกลาง
กฎที่ต้องรู้ ไม่งั้นโดนปรับ
ตั้งแต่ 6 เมษายน 2565 กรมอุทยานฯ ห้ามนำ ภาชนะโฟมและพลาสติกใช้ครั้งเดียว เข้าเขตอุทยานแห่งชาติทุกแห่ง ครอบคลุมถุงพลาสติกหูหิ้วบาง กล่องอาหารพลาสติก แก้วพลาสติกใช้ครั้งเดียว หลอด และช้อนส้อมพลาสติก โดยมีโทษปรับไม่เกิน 100,000 บาทตามพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ
- เตรียม กล่องอาหารและขวดน้ำใช้ซ้ำ ไปเอง
มือใหม่ต้องเตรียมอะไรบ้าง
คำแนะนำจากสื่อสาธารณะที่อ้างอิงแนวทางของกรมอุทยานฯ สรุปของที่ควรมีติดเป้ไว้ดังนี้
- เสื้อแขนยาวและกางเกงขายาว เนื้อผ้าแห้งไว ระบายอากาศดี
ส่วนข้อปฏิบัติระหว่างเดิน หลักที่ใช้ได้กับทุกเส้นทางคือ เดินจังหวะสม่ำเสมอและพัก 5 ถึง 10 นาทีทุก 1 ถึง 2 ชั่วโมง ไม่เดินคนเดียว เดินตามเส้นทางที่ได้รับอนุญาต ไม่ทิ้งร่องรอย และรักษาระยะห่างจากสัตว์ป่า
ค่าธรรมเนียมอุทยานคิดยังไง
อัตราที่ใช้อยู่ในปัจจุบันมีผลตั้งแต่ 7 มิถุนายน 2565 แบ่งอุทยานเป็น 4 กลุ่ม โดยผู้ใหญ่คนไทยจ่าย 20, 40, 60 หรือ 100 บาทตามกลุ่มของอุทยานนั้น ส่วนชาวต่างชาติจ่าย 100, 200, 300 หรือ 500 บาท และเด็กจ่ายครึ่งราคา โดยนับเด็กที่อายุ 3 ถึง 14 ปี หรือสูงไม่เกิน 140 เซนติเมตร
ตอนนี้เดินป่าที่ไหนได้บ้าง
ช่วงปลายสิงหาคม เส้นทางที่ยังเปิดคือเขาหลวงที่นครศรีธรรมราชซึ่งเปิดถึง 30 กันยายน และภูสอยดาวที่อุตรดิตถ์ ส่วนน้ำตกทีลอซูกลับมาเปิดวันที่ 1 กันยายน 2569 ขณะที่ภูกระดึง กิ่วแม่ปาน เขาช้างเผือก และดอยหลวงเชียงดาว ยังปิดตามฤดูกาล
ภูกระดึงเปิดเมื่อไหร่
ฤดูกาลที่ผ่านมาภูกระดึงเปิด 1 ตุลาคมถึง 31 พฤษภาคม ดังนั้นรอบใหม่จะเริ่มราว 1 ตุลาคม 2569 ทางอุทยานให้ขึ้นเขาได้ระหว่าง 06.00 ถึง 12.00 น. และควรจองที่พักหรือลานกางเต็นท์ล่วงหน้า
จองที่พักในอุทยานยังไง
จองผ่านเว็บ nps.dnp.go.th ของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช จองล่วงหน้าได้ 60 วัน และจองต่อเนื่องได้ครั้งละไม่เกิน 3 วัน ส่วนบางเส้นทางที่มีโควตาจะมีระบบจองเฉพาะของตัวเองแยกต่างหาก
เดินป่าต้องมีไกด์ไหม
ขึ้นกับเส้นทาง กิ่วแม่ปานและเขาหลวงบังคับให้มีไกด์หรือเจ้าหน้าที่นำทาง ส่วนเส้นทางสั้นในเขาใหญ่อย่างน้ำตกกองแก้วและเส้น 200 ปี ไทย–อเมริกา เดินเองได้ แต่เส้นที่ยาวกว่านั้นต้องขอเจ้าหน้าที่นำ
เอาอะไรเข้าอุทยานไม่ได้บ้าง
ห้ามนำภาชนะโฟมและพลาสติกใช้ครั้งเดียวเข้าเขตอุทยานแห่งชาติทุกแห่ง ทั้งถุงหูหิ้วบาง กล่องอาหารพลาสติก แก้วพลาสติก หลอด และช้อนส้อมพลาสติก มีโทษปรับไม่เกิน 100,000 บาท จึงควรเตรียมกล่องและขวดใช้ซ้ำไปเอง
มือใหม่ควรเริ่มจากเส้นไหน
เริ่มจากเส้นทางระยะสั้นที่เดินเองได้ก่อน เช่น น้ำตกกองแก้ว 1.2 กิโลเมตร หรือเส้น 200 ปี ไทย–อเมริกา 2 กิโลเมตร ในเขาใหญ่ แล้วค่อยขยับไปเส้นที่ยาวขึ้นหรือเส้นที่ต้องค้างคืนเมื่อร่างกายพร้อม
ค่าเข้าอุทยานเท่าไหร่
อัตราปัจจุบันมีผลตั้งแต่ 7 มิถุนายน 2565 แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ผู้ใหญ่คนไทยจ่าย 20, 40, 60 หรือ 100 บาทตามกลุ่มของอุทยาน ต่างชาติจ่าย 100, 200, 300 หรือ 500 บาท และเด็กอายุ 3 ถึง 14 ปีจ่ายครึ่งราคา
อ่านต่อ: หาที่พักหลังลงจากเขาได้ที่ พูลวิลล่านครนายก · สายน้ำตกดูต่อที่ ที่เล่นน้ำนครนายก · เลือกกระเป๋าและเป้ให้เหมาะที่ เลือกกระเป๋าเดินทาง · กฎพาวเวอร์แบงก์ก่อนบินอ่านที่ พาวเวอร์แบงก์กับการเดินทางทางอากาศ · สายงานประเพณีอ่านต่อที่ ขบวนพยุหยาตราทางชลมารค 2569
สรุป
หัวใจของการวางแผนเดินป่าในไทยคือ เช็กฤดูกาลของเส้นทางนั้นก่อนทุกครั้ง เพราะเปิดปิดไม่พร้อมกัน จากนั้นค่อยดูว่าต้องจองที่ไหน ต้องมีไกด์หรือไม่ และเตรียมของให้ถูกกฎ ถ้าเพิ่งเริ่ม แนะนำให้ลองเส้นสั้นในเขาใหญ่ก่อน แล้วค่อยขยับไปภูกระดึงหรือเขาช้างเผือกเมื่อถึงฤดูกาลของมัน
เครดิตภาพปก: ภาพ Twilight light at Khao Chang Phueak โดย Poompob Anantarak จาก Wikimedia Commons สัญญาอนุญาต CC BY-SA 4.0 · ภาพปกนี้ดัดแปลงจากภาพต้นฉบับและเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตเดียวกัน
